1 Không chiếm lợi ích của người khác
Bảo Thúc Nha và Quản Trọng, người nước Tề, thời Xuân Thu, là
đôi bạn tốt luôn cùng nhau buôn bán.Bảo Thúc Nha có tiền thì lấy phần nhiều đưa
cho bạn, vì nghĩ gia cảnh bạn nghèo túng, còn mình thì nhận phần thiệt hơn.Hai
người cùng nhau buôn bán và mỗi lần chia lãi thì bên nhiều bên ít như thế.Những
thủ hạ của Bảo Thúc Nha thấy vậy thì rất khó chịu nói Quản Trọng là kẻ không ra
gì.
Bảo Thúc Nha nói: “Các ngươi lầm rồi, ông ấy đâu có tham lam
chút tiền mà làm gì.Chẳng qua gia cảnh ông ấy quá khó khăn phải dựa vào chút tiền
đó mà sống cho qua ngày nên ta tự nguyện nhường cho ông ấy phần lãi hơn.Hơn nữa,
ông ấy buôn bán có đạo đức, kiếm tiền chính đáng.Trong công việc buôn bán ông ấy
cũng đóng góp không ít sáng kiến hay.Bạn bè phải giúp đỡ lẫn nhau, huống hồ ta
so với ông ấy giàu có hơn, bạn gặp khó khăn lẽ nào lại không giúp đỡ.”
Những lời này truyền đến tai Quản Trọng, Quản Trọng vô cùng
cảm động.Người nhân hậu không chiếm lợi ích của người khác.Cho dù là ở trong
hoàn cảnh nào thì họ cũng đều sống rất minh bạch, cởi mở và thoải mái.
2 Đặt mình vào hoàn cảnh của người khác
Khi Khổng Tử tham dự tang lễ nhà người khác, ông đứng cạnh
người nhà họ mà trong lòng cũng cảm thấy đồng cảm như thể họ là người thân của
mình.Bản thân Khổng Tử cũng thương tiếc thay cho họ, ngay cả ăn cơm cũng không
thấy thoải mái.Một người thời thời khắc khắc có thể đồng cảm với người khác thì
cũng là một người nhân hậu.
Trong cuốn “Liễu Phàm Tứ Huấn” có ghi chép một câu chuyện, kể
rằng: Cụ và ông nội của Dương Vinh thời nhà Minh từng làm nghề chèo thuyền mưu
sinh.Một năm, quê hương của họ bị nạn lụt lớn, nước tràn ngập địa phương.Cụ và
ông nội của Dương Vinh mải chèo thuyền, chỉ “một lòng cứu người” mà không lấy
tiền công.Có người trong vùng biết chuyện cười chê hai cha con ông là những ngời
ngu dốt không biết tận dụng cơ hội kiếm tiền.
Đây là một loại nhân hậu, gặp người nguy hiểm tính mạng thì
ra tay cứu giúp, không so đo tính toán thiệt hơn.Thậm chí sau khi cứu những người
còn sống lên bờ, hai người họ còn vớt cả những người đã chết nổi trên sông.Đó
là vì họ đã đồng cảm với nỗi bi thương và nỗi ân hận của những người còn sống nếu
không tìm được thi thể của người thân.
Người nhân hậu biết cách đặt mình vào vị trí của người khác,
biết suy nghĩ cho người khác.Chỉ cần việc bản thân có thể làm cho người khác, họ
sẽ dốc sức mình để làm.Cho nên, từ xưa đến nay khi kết giao với những người
nhân hậu thì người ta không phải đề phòng, lo lắng bất kể điều gì.
3 Nhớ ơn và báo ơn người khác
Tăng Tử viết: “Thận chung truy viễn, dân đức quy hậu”, ý nói
rằng cẩn thận đối với việc tang của cha mẹ, truy niệm tổ tiên, lâu dần tự nhiên
có thể khiến cho lão bách tính trung hậu thật thà.
Một người muốn nuôi dưỡng lòng nhân hậu của bản thân mình
thì phải luôn nhớ ơn những người đã từng chăm sóc, giúp đỡ mình.Không chỉ thường
ghi nhớ ân nghĩa của họ trong lòng mà phải thường xuyên thăm hỏi những người đã
từng dạy dỗ mình, báo ơn những người đã từng chăm sóc mình.Cổ nhân có câu: “Hậu
kỷ giả, tất bạc tha nhân”, ý nói người hậu đãi bản thân mình thì ắt sẽ bạc đãi
người khác.Người chỉ biết mình thì tất sẽ khó có thể đối đãi với người khác một
cách ôn nhu, nhân hậu.Bởi vậy, người có lòng nhân hậu luôn biết ơn và tìm cách
báo đáp ơn người khác, dùng tấm thâm tình để đối đãi với người khác. (Còn tiếp..)